Η παραδοσιακή εικόνα της κοινής φορολογικής δήλωσης για τα έγγαμα ζευγάρια αποτελεί πλέον προαιρετική επιλογή και όχι μονόδρομο. Πριν την έναρξη της περιόδου για τις φορολογικές δηλώσεις του 2025, η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ δίνει τη δυνατότητα στους συζύγους να επιλέξουν την υποβολή ξεχωριστού Ε1. Παρόλο που η κίνηση αυτή προσφέρει αυτονομία και διασφαλίζει το φορολογικό απόρρητο, κρύβει σημαντικές λεπτομέρειες που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την τελική εκκαθάριση και την τσέπη των φορολογουμένων.
Η διαδικασία και η δεσμευτικότητα της επιλογής
Σε κάθε περίπτωση, η γνωστοποίηση γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής myAADE της Ανεξάρτητης Αρχής, ακολουθώντας τη διαδρομή Ψηφιακές Υπηρεσίες → Φορολογικές Υπηρεσίες → Εισόδημα → Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης.
Η πλατφόρμα ξεκίνησε να δέχεται αιτήσεις στις 12.01.2026 και θα παραμείνει ενεργή μέχρι τις 02.03.2026. Μετά την παρέλευση της διορίας αυτής, η επιλογή δεν μπορεί να αλλάξει για το τρέχον φορολογικό έτος. Αν την χάσετε, το σύστημα θα σας υποχρεώσει να υποβάλετε κοινή δήλωση για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν το προηγούμενο έτος, χωρίς δυνατότητα αλλαγής εκ των υστέρων.
Η είσοδος γίνεται με τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης taxisnet, τουλάχιστον ενός από τα μέλη του ζευγαριού. Ένα κρίσιμο σημείο που συχνά διαφεύγει της προσοχής είναι η μονομερής φύση της απόφασης. Αρκεί ο ένας από τους δύο συζύγους να υποβάλει το αίτημα για να καταστεί η επιλογή δεσμευτική και για τον άλλον. Δεν απαιτείται η συναίνεση του δεύτερου μέλους, καθώς η επιλογή ενημερώνει αυτόματα τους προσωπικούς λογαριασμούς και των δύο στο taxisnet.
Φορολογική ενημερότητα χωρίς “βαρίδια”
Στις κοινές δηλώσεις, αν ο ένας σύζυγος έχει ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία (π.χ. από παλιά επιχειρηματική δραστηριότητα ή απλήρωτο ΕΝΦΙΑ), η έκδοση φορολογικής ενημερότητας για τον άλλον σύζυγο μπορεί να γίνει εξαιρετικά περίπλοκη ή και αδύνατη σε ορισμένες περιπτώσεις, καθώς οι οφειλές συχνά εμφανίζονται να “βαραίνουν” το οικογενειακό προφίλ. Με τη χωριστή δήλωση, οι δύο φορολογούμενοι διαχωρίζονται πλήρως. Ο σύζυγος χωρίς χρέη μπορεί να εκδώσει ενημερότητα άμεσα, για να προχωρήσει σε οποιαδήποτε πράξη (π.χ. μεταβίβαση ακινήτου ή είσπραξη χρημάτων από το δημόσιο), χωρίς να μπλοκάρεται από τις οφειλές του ετέρου ημίσεος.
Προστασία της επιστροφής φόρου
Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο σημείο.
- Στην κοινή δήλωση: Αν ο σύζυγος Α δικαιούται επιστροφή φόρου 500€ και ο σύζυγος Β οφείλει στο δημόσιο 500€, η Εφορία θα προχωρήσει σε αυτόματο συμψηφισμό. Το αποτέλεσμα θα είναι μηδενικό και ο σύζυγος Α δεν θα πάρει ποτέ τα χρήματα στο χέρι.
- Στη χωριστή δήλωση: Ο συμψηφισμός αυτός δεν πραγματοποιείται. Η επιστροφή φόρου του ενός συζύγου θα πιστωθεί κανονικά στον τραπεζικό του λογαριασμό, ακόμα κι αν ο άλλος έχει ενεργά χρέη. Το κράτος δεν μπορεί να “κατασχέσει” την επιστροφή του ενός για να καλύψει το χρέος του άλλου.
Ακατάσχετο και φορολογικό απόρρητο
Η χωριστή δήλωση διασφαλίζει ότι οι όποιες αναγκαστικές πράξεις είσπραξης (κατασχέσεις) θα περιοριστούν αποκλειστικά στα περιουσιακά στοιχεία και τα εισοδήματα του οφειλέτη. Δεν υπάρχει κίνδυνος να “μπερδευτούν” τα οικονομικά στοιχεία σε βαθμό που να χρειάζεται δικαστική παρέμβαση για να αποδειχθεί ότι ένας τραπεζικός λογαριασμός ανήκει αποκλειστικά στον μη οφειλέτη σύζυγο.
Αυτή η “φορολογική ανεξαρτησία” επιτρέπει σε κάθε σύζυγο να διαχειρίζεται τα δικά του εισοδήματα, τους τραπεζικούς λογαριασμούς και τα περιουσιακά στοιχεία, χωρίς να γίνονται γνωστά στον άλλον μέσω του εκκαθαριστικού σημειώματος. Ωστόσο, η ελευθερία αυτή συνοδεύεται από την υποχρέωση για ορθή διαχείριση των τεκμηρίων, καθώς η αυτονομία καταργεί τη δυνατότητα “μεταφοράς” εισοδήματος για την κάλυψη δαπανών.
Η πρόκληση των τεκμηρίων διαβίωσης
Ίσως το σημαντικότερο “αγκάθι” στις χωριστές δηλώσεις είναι ο τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης. Στην κοινή δήλωση, το πλεονάζον εισόδημα του ενός συζύγου λειτουργεί ως “δίχτυ ασφαλείας” για τον άλλον. Αν, για παράδειγμα, η σύζυγος έχει υψηλά τεκμήρια λόγω ακινήτων αλλά χαμηλό εισόδημα, το εισόδημα του συζύγου μπορεί να καλύψει τη διαφορά, αποφεύγοντας τη φορολόγηση βάσει αντικειμενικών δαπανών.
Στην περίπτωση της ξεχωριστής δήλωσης, αυτή η γέφυρα γκρεμίζεται. Ο κάθε φορολογούμενος κρίνεται ατομικά με βάση τα περιουσιακά στοιχεία που είναι εγγεγραμμένα στο όνομά του (σπίτια, αυτοκίνητα, δάνεια). Αν το δηλωθέν εισόδημα δεν επαρκεί για να καλύψει τα τεκμήρια, ο φορολογούμενος θα κληθεί να πληρώσει επιπλέον φόρο επί μιας πλασματικής διαφοράς, χωρίς να μπορεί να επικαλεστεί τα χρήματα του συζύγου του. Είναι απαραίτητο, πριν τη λήψη της απόφασης, να προηγηθεί μια προσομοίωση εκκαθάρισης για να διαπιστωθεί αν υφίσταται κίνδυνος “τσιμπήματος” από τα τεκμήρια.
Κοινωνικά επιδόματα και συνολικό εισόδημα
Υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη παρανόηση ότι οι χωριστές δηλώσεις μπορούν να βοηθήσουν στη λήψη κοινωνικών επιδομάτων, όπως το επίδομα παιδιού (Α21), το επίδομα θέρμανσης ή το επίδομα στέγασης. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η νομοθεσία ορίζει ότι για τον υπολογισμό των κριτηρίων αυτών των παροχών λαμβάνεται υπόψη το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, ανεξάρτητα από το αν οι σύζυγοι υποβάλλουν κοινή ή χωριστή δήλωση.
Συνεπώς, η στρατηγική επιλογή της χωριστής δήλωσης με σκοπό την εμφάνιση χαμηλότερου ατομικού εισοδήματος για την είσπραξη επιδομάτων είναι αλυσιτελής. Οι διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ εντοπίζουν τον δεσμό του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης και αθροίζουν τα εισοδήματα για τον έλεγχο των εισοδηματικών ορίων.
Τι ισχύει για τα τέκνα και τις δαπάνες
Ένα άλλο πεδίο που απαιτεί προσοχή είναι η δήλωση των εξαρτώμενων μελών. Στις χωριστές δηλώσεις, τα παιδιά δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους. Ωστόσο, το αφορολόγητο όριο που προκύπτει από τα τέκνα εφαρμόζεται στον σύζυγο που έχει το υψηλότερο εισόδημα ή ανάλογα με το ποιος πραγματικά βαρύνεται με τις δαπάνες τους, αν και συνήθως το σύστημα το κατανέμει αυτόματα για τη μεγιστοποίηση του οφέλους.
Όσον αφορά τις δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (το γνωστό 30%), στην κοινή δήλωση υπάρχει η δυνατότητα μεταφοράς υπολοίπου από τον έναν σύζυγο στον άλλον αν κάποιος δεν έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο. Στην ξεχωριστή δήλωση, αυτή η δυνατότητα χάνεται. Ο καθένας πρέπει να έχει συγκεντρώσει το δικό του ποσοστό ηλεκτρονικών αποδείξεων βάσει του ατομικού του εισοδήματος, διαφορετικά έρχεται αντιμέτωπος με το πρόστιμο του 22% επί της διαφοράς που λείπει.
Η επιλογή της χωριστής φορολογικής δήλωσης για το 2025 είναι κυρίως ζήτημα προσωπικής προτίμησης και οικονομικού απορρήτου. Είναι ιδανική για ζευγάρια που επιθυμούν πλήρη έλεγχο των οικονομικών τους δεδομένων ή για περιπτώσεις όπου υπάρχουν δικαστικές εκκρεμότητες ή οφειλές του ενός μέρους που δεν θέλει να επηρεάσουν την επιστροφή φόρου του άλλου.
Ωστόσο, από καθαρά φορολογική σκοπιά, σπάνια οδηγεί σε μείωση του συνολικού φόρου και συχνά μπορεί να οδηγήσει σε επιβαρύνσεις λόγω τεκμηρίων ή έλλειψης αποδείξεων. Η συμβουλή ενός εξειδικευμένου λογιστικού γραφείου, είναι απαραίτητη πριν την οριστική υποβολή της γνωστοποίησης στην ΑΑΔΕ, καθώς μετά την παρέλευση της προθεσμίας, η επιλογή δεν μπορεί να ανακληθεί για το τρέχον έτος.
Μην περιμένετε την τελευταία στιγμή. Το TAX REPORT είναι το πλέον αρμόδιο για να σας καθοδηγήσει, να επιβεβαιώσει το ακριβές χρονοδιάγραμμα ένταξης και να διασφαλίσει την πλήρη συμμόρφωση. Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας ή να μας επισκεφθείτε στα γραφεία μας στο κέντρο του Πειραιά, δίπλα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και το Πασαλιμάνι.