Το εργασιακό καθεστώς στη χώρα μας εισέρχεται σε μια νέα ψηφιακή πραγματικότητα με την πλήρη ενεργοποίηση του Πληροφοριακού Συστήματος Εργάνη ΙΙ, η οποία είχε οριστεί για τις 16 Φεβρουαρίου 2026. Η μετάβαση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αναβάθμιση της υφιστάμενης πλατφόρμας. Είναι μια ριζική αλλαγή στη φιλοσοφία της επικοινωνίας μεταξύ εργοδοτών, εργαζομένων και κράτους. Για κάθε εργοδότη, η κατανόηση των νέων δεδομένων είναι απαραίτητη, όχι μόνο για τη διασφάλιση της σύννομης λειτουργίας της επιχείρησής του, αλλά και για την αξιοποίηση των απλούστερων δυνατοτήτων που προσφέρει το νέο σύστημα.
Στην καρδιά της μεταρρύθμισης βρίσκεται ο Νόμος 5239/2025, ο οποίος θέτει τις βάσεις για τη “Δίκαιη Εργασία για Όλους” και συνοδεύεται από μια σειρά υπουργικών αποφάσεων που εξειδικεύουν την εφαρμογή του. Το Εργάνη ΙΙ λειτουργεί πλέον ως ένας ζωντανός οργανισμός, ο οποίος καταγράφει την εργασιακή σχέση σε πραγματικό χρόνο, καταργώντας την αποσπασματική πληροφόρηση και τη γραφειοκρατία των παλαιών εντύπων.
Κατάργηση εντύπων και ψηφιοποίηση διαδικασιών
Μια από τις πιο σημαντικές αλλαγές που φέρνει το Εργάνη ΙΙ είναι η πλήρης κατάργηση αρκετών παραδοσιακών υποχρεώσεων υποβολής. Ο Ετήσιος Πίνακας Προσωπικού (Ε4) και ο Ετήσιος Πίνακας Αδειών (Ε11) αποτελούν πλέον παρελθόν. Το σύστημα αντλεί αυτόματα τα απαραίτητα στοιχεία από τις ψηφιακές δηλώσεις που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του έτους. Ειδικά για το ζήτημα των αδειών, η προδήλωση καταργείται και αντικαθίσταται από μια απογραφική δήλωση που πρέπει να υποβάλλεται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγησή τους. Αυτό δίνει στους εργοδότες μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό, αρκεί να τηρείται η ψηφιακή καταγραφή με συνέπεια.
Η καθολική εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας επεκτείνεται πλέον στο σύνολο του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων κλάδων που μέχρι πρότινος εξαιρούνταν. Η καθολική εφαρμογή της ενισχύει τη διαφάνεια και προστατεύει τις επιχειρήσεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Για τις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί πλήρως στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας, το Εργάνη ΙΙ προσφέρει μια σημαντική ελάφρυνση: την απαλλαγή από την υποχρέωση προαναγγελίας των αλλαγών στο ωράριο ή την υπερωριακή απασχόληση, εφόσον αυτές αποτυπώνονται με ακρίβεια μέσω της σήμανσης της κάρτας σε πραγματικό χρόνο. Ωστόσο, η ευθύνη του εργοδότη παραμένει ακέραιη, καθώς οι κυρώσεις για αναντιστοιχία μεταξύ πραγματικής εργασίας και ψηφιακής σήμανσης παραμένουν αυστηρές, με το πρόστιμο να ανέρχεται στα 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο.
Νέα όρια εργασίας και ευέλικτα σχήματα απασχόλησης
Στον τομέα της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, το νέο πλαίσιο εισάγει καινοτόμες μορφές απασχόλησης που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς. Η θεσμοθέτηση της δυνατότητας για 13 ώρες ημερήσιας εργασίας (υπό την προϋπόθεση τήρησης της 11ωρης ημερήσιας ανάπαυσης) και η 6ήμερη απασχόληση σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων είναι πλέον γεγονός. Για τις επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας με εναλλασσόμενες βάρδιες, η απασχόληση την 6η ημέρα απαιτεί υπεύθυνη δήλωση στο Εργάνη ΙΙ, ενώ για τις επιχειρήσεις μη συνεχούς λειτουργίας, η δυνατότητα αυτή περιορίζεται σε εξαιρετικές και απρόβλεπτες περιπτώσεις αυξημένου φόρτου εργασίας, με υποχρεωτική ειδική δήλωση που υπόκειται σε έλεγχο.
Ατομική διευθέτηση χρόνου εργασίας και τετραήμερο
Επιπλέον, η διευθέτηση του χρόνου εργασίας μπορεί πλέον να συμφωνηθεί σε ατομικό επίπεδο μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, επιτρέποντας σχήματα όπως η 4ήμερη εργασία με 10ωρη ημερήσια απασχόληση χωρίς πρόσθετη αμοιβή υπερωρίας, με την προϋπόθεση ότι ο μέσος όρος των ωρών εργασίας σε βάθος χρόνου παραμένει στα νόμιμα όρια. Αυτές οι συμφωνίες πρέπει να αναρτώνται ψηφιακά στο Εργάνη ΙΙ πριν την έναρξη εφαρμογής τους, διασφαλίζοντας ότι η ευελιξία δεν λειτουργεί εις βάρος των δικαιωμάτων του εργαζομένου.
Διαδικασίες πρόσληψης και οικειοθελούς αποχώρησης
Μια άλλη κρίσιμη αλλαγή αφορά τις προσλήψεις και τις αποχωρήσεις. Το Εργάνη ΙΙ εισάγει τις “fast track” διαδικασίες για την κάλυψη έκτακτων αναγκών, ενώ ταυτόχρονα αυστηροποιεί το πλαίσιο για την οικειοθελή αποχώρηση. Εάν ένας εργαζόμενος απέχει αδικαιολόγητα από την εργασία του για περισσότερες από πέντε συναπτές ημέρες, ο εργοδότης οφείλει να τον οχλήσει γραπτώς και να αναρτήσει την όχληση στο σύστημα. Εάν μετά από επιπλέον πέντε ημέρες η αποχή συνεχίζεται, η σύμβαση θεωρείται ότι λύθηκε με πρωτοβουλία του εργαζομένου, και ο εργοδότης πρέπει να αναγγείλει την αποχώρηση την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Η παράλειψη αυτής της διαδικασίας μπορεί να οδηγήσει στον χαρακτηρισμό της λύσης ως άτακτης καταγγελίας από την πλευρά του εργοδότη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις αποζημιώσεις.
Υγεία, Ασφάλεια και η εφαρμογή myErgani για εργαζόμενους
Το νέο πληροφοριακό σύστημα δίνει μεγάλη έμφαση και στην εκπαίδευση και την ασφάλεια. Ενοποιούνται οι πολιτικές για την πρόληψη της βίας και της παρενόχλησης, ενώ εισάγεται η υποχρέωση εκπαίδευσης του 50% των εργαζομένων στις πρώτες βοήθειες για επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 20 άτομα (από 50 που ίσχυε παλαιότερα). Για επιχειρήσεις που απασχολούν έως 20 άτομα, το Υπουργείο Εργασίας παρέχει δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό, διευκολύνοντας τη συμμόρφωση των μικρότερων επιχειρήσεων.
Τέλος, η διαλειτουργικότητα του Εργάνη ΙΙ με τα συστήματα μισθοδοσίας και το e-ΕΦΚΑ δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου τα δεδομένα ρέουν αυτόματα, μειώνοντας τα λάθη και τις επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις. Η εφαρμογή myErgani επιτρέπει πλέον στους εργαζόμενους να έχουν άμεση πρόσβαση στη “Μηνιαία Εργασιακή Κατάσταση”, να λαμβάνουν ειδοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο για κάθε μεταβολή της σχέσης εργασίας τους και να αποδέχονται ψηφιακά τους όρους των συμβάσεών τους.
Μην ξεχάσετε να διαβάσετε και το άρθρο μας “Αποφύγετε λάθη στην εργατική νομοθεσία : Πως το λογιστικό γραφείο σας προστατεύει”, για τα λοιπά, συνηθισμένα λάθη των επιχειρήσεων που έχουν να κάνουν με την εργατική νομοθεσία.
Συνοψίζοντας, ο οδηγός για το 2026 απαιτεί από τους εργοδότες εγρήγορση και προσαρμοστικότητα. Η επιτυχής μετάβαση στο Εργάνη ΙΙ δεν είναι μόνο θέμα συμμόρφωσης με το νόμο, αλλά και μια ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό των εσωτερικών διαδικασιών της επιχείρησης. Η ψηφιοποίηση φέρνει διαφάνεια, και η διαφάνεια αποτελεί το θεμέλιο για μια υγιή και ανταγωνιστική αγορά εργασίας.
Ένα εξειδικευμένο λογιστικό γραφείο, όπως το TAX REPORT, δεν φροντίζει μόνο για την μισθοδοσία. Παρέχει πλήρη υποστήριξη στις εργασιακές σας υποχρεώσεις και οι ειδικοί του TAX REPORT φροντίζουν να είναι πάντα ένα βήμα μπροστά, ώστε εσείς να μπορείτε να επικεντρώνεστε στην ανάπτυξη της επιχείρησής σας. Το λογιστικό μας γραφείο, το οποίο βρίσκεται στον Πειραιά, σε σημείο με άμεση πρόσβαση από το μετρό και το τραμ, παρέχει χρήσιμες και πρακτικές συμβουλές για να διασφαλίσετε ότι η επιχείρησή σας ακολουθεί την εργατική νομοθεσία.