Τι σημαίνει η κατάργηση προσωπικής διαφοράς για τις αυξήσεις των συνταξιούχων από 1/1/2027
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο οι ετήσιες αυξήσεις περνούν στις συντάξεις όσων εξακολουθούν να έχουν θετική προσωπική διαφορά. Η ετήσια αύξηση της κύριας σύνταξης θα καταβάλλεται ολόκληρη, χωρίς να συμψηφίζεται με το ποσό της προσωπικής διαφοράς που μπορεί να εξακολουθεί να εμφανίζεται στον επανυπολογισμό της σύνταξης.
Η ρύθμιση έχει ήδη θεσπιστεί. Το Υπουργείο Εργασίας, σε επίσημη απάντησή του προς τη Βουλή, παραπέμπει στο άρθρο 265 του Ν. 5259/2025 και αναφέρει ότι από το 2027 και μετά χορηγείται πλήρης αύξηση στις κύριες συντάξεις, χωρίς συμψηφισμό με το εναπομείναν ποσό της προσωπικής διαφοράς.
Τι είναι η προσωπική διαφορά
Η προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε κατά τον επανυπολογισμό παλαιότερων συντάξεων με το ασφαλιστικό πλαίσιο του Ν. 4387/2016 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του. Με απλά λόγια, σε περιπτώσεις όπου η σύνταξη που ήδη καταβαλλόταν ήταν μεγαλύτερη από το ποσό που προέκυπτε μετά τον νέο υπολογισμό, η διαφορά δεν κόπηκε από τον συνταξιούχο. Συνέχισε να καταβάλλεται ως “προσωπική διαφορά”.
Ο e-ΕΦΚΑ εξηγεί ότι θετική προσωπική διαφορά υπάρχει όταν η σύνταξη με το παλαιότερο καθεστώς είναι υψηλότερη από εκείνη που προκύπτει με τον επανυπολογισμό. Μέχρι την αλλαγή της νομοθεσίας, οι μελλοντικές αυξήσεις χρησιμοποιούνταν για να μειώνουν σταδιακά αυτή τη διαφορά. Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετοί συνταξιούχοι τα προηγούμενα χρόνια έβλεπαν μικρή ή καθόλου πραγματική αύξηση στο καταβαλλόμενο ποσό, παρότι υπήρχε γενική αύξηση των συντάξεων.
Τι άλλαξε το 2026
Η κατάργηση του συμψηφισμού έγινε σε δύο στάδια. Για το 2026, οι συνταξιούχοι που είχαν ακόμη θετική προσωπική διαφορά δικαιούνται τουλάχιστον το 50% της ετήσιας αύξησης. Το υπόλοιπο μέρος μπορεί να συμψηφιστεί με την προσωπική διαφορά, ανάλογα με το ύψος της.
Το Υπουργείο Εργασίας περιγράφει τρεις περιπτώσεις.
- Όποιος είχε μηδενική προσωπική διαφορά στο τέλος του 2025 έλαβε ολόκληρη την αύξηση του 2026.
- Όποιος είχε προσωπική διαφορά μικρότερη από το 50% της αύξησης έλαβε το υπόλοιπο μετά τον συμψηφισμό, αλλά τουλάχιστον το 50% της συνολικής αύξησης.
- Όποιος είχε μεγαλύτερη προσωπική διαφορά έλαβε το 50% της αύξησης, ενώ το άλλο 50% συμψηφίστηκε. Η επίσημη αύξηση των κύριων συντάξεων για το 2026 ήταν 2,4%.
Τι αλλάζει ακριβώς από 1/1/2027
Από το 2027 ο παραπάνω περιορισμός σταματά. Το άρθρο 265 του ν. 5259/2025 προβλέπει ότι στην κύρια σύνταξη, όπως θα έχει διαμορφωθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2026, θα χορηγείται πλήρης ετήσια αύξηση χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Το ίδιο επιβεβαιώνει το Υπουργείο Εργασίας σε επίσημη κοινοβουλευτική απάντηση. Άρα ένας συνταξιούχος που εξακολουθεί να εμφανίζει προσωπική διαφορά δεν θα χρειάζεται πλέον να περιμένει να “σβήσει” η διαφορά αυτή μέσα από τις αυξήσεις των επόμενων ετών για να δει ολόκληρη την ετήσια αναπροσαρμογή.
Η αλλαγή αφορά τις κύριες συντάξεις και εφαρμόζεται από το 2027 και στα επόμενα έτη.
Η προσωπική διαφορά διαγράφεται;
Εδώ χρειάζεται μια σαφής διάκριση. Η φράση “καταργείται η προσωπική διαφορά” χρησιμοποιείται ευρέως στις κυβερνητικές ανακοινώσεις, αλλά η νομοθετική ρύθμιση είναι ακριβέστερη: καταργείται ο συμψηφισμός της προσωπικής διαφοράς με τις νέες ετήσιες αυξήσεις. Εάν στο τέλος του 2026 παραμένει κάποιο ποσό προσωπικής διαφοράς, αυτό δεν χρησιμοποιείται πλέον για να απορροφά τις αυξήσεις που θα δίνονται από το 2027.Το κρίσιμο πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι ο συνταξιούχος λαμβάνει ολόκληρη την ετήσια αύξηση, ακόμη και αν εξακολουθεί να υπάρχει εναπομείναν ποσό προσωπικής διαφοράς.
Πόσους συνταξιούχους αφορά
Τα επίσημα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών το 2025 κατέγραφαν 671.586 συνταξιούχους με θετική προσωπική διαφορά. Η μεγαλύτερη ομάδα βρισκόταν στις κύριες συντάξεις από 1.000 έως 1.500 ευρώ, όπου καταγράφονταν 279.970 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά. Άλλοι 228.547 βρίσκονταν στην κλίμακα σύνταξης 500 έως 1.000 ευρώ. Το Υπουργείο Οικονομικών είχε συνεπώς υπολογίσει ότι η σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού θα επηρέαζε άμεσα περίπου 671.000 συνταξιούχους.
Πόση θα είναι η αύξηση των συντάξεων το 2027
Το τελικό ποσοστό δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, με τα δεδομένα που υπάρχουν στις 7 Οκτωβρίου 2026. Η επίσημη εκτίμηση που έχει δημοσιοποιήσει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είναι 2,6%, με βάση τις μακροοικονομικές προβλέψεις που είχαν ενσωματωθεί στην έκθεση προόδου του Μεσοπρόθεσμου τον Απρίλιο του 2026. Το ίδιο το Υπουργείο διευκρινίζει ότι το τελικό ποσοστό θα καθοριστεί με βάση τις μακροοικονομικές εκτιμήσεις του τελικού Κρατικού Προϋπολογισμού, ο οποίος αναμένεται να κατατεθεί τον Νοέμβριο του 2026.
Επομένως το 2,6% πρέπει σήμερα να αντιμετωπίζεται ως επίσημη εκτίμηση και όχι ως οριστικό ποσοστό.
Πώς υπολογίζεται κάθε χρόνο η αύξηση
Ο μηχανισμός των ετήσιων αυξήσεων συνδέει την πορεία των συντάξεων με δύο οικονομικά μεγέθη: τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη της οικονομίας. Το Υπουργείο Εργασίας έχει εξηγήσει ότι το ποσοστό προκύπτει από το ήμισυ του αθροίσματος: ετήσια μεταβολή ΑΕΠ + μέσος ετήσιος πληθωρισμός.
Τα στοιχεία λαμβάνονται υπόψη στον Κρατικό Προϋπολογισμό και τυχόν αποκλίσεις διορθώνονται σύμφωνα με τον προβλεπόμενο μηχανισμό. Για αυτό το ακριβές ποσοστό της αύξησης του 2027 δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικό πριν ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία του Προϋπολογισμού.
Ένα απλό παράδειγμα
Αν, μόνο για λόγους παραδείγματος, θεωρήσουμε ότι η τελική αύξηση διαμορφωθεί στο 2,6%, κύρια σύνταξη 1.000 ευρώ αντιστοιχεί σε ονομαστική αύξηση 26 ευρώ τον μήνα πριν από τις προβλεπόμενες κρατήσεις και τη φορολογική επίδραση.
Μέχρι πρόσφατα, ένας συνταξιούχος με αρκετά μεγάλη προσωπική διαφορά μπορούσε να μη δει ολόκληρα αυτά τα 26 ευρώ στο καταβαλλόμενο ποσό, επειδή η αύξηση συμψηφιζόταν με την προσωπική διαφορά. Από το 2027, με τη νέα ρύθμιση, η ετήσια αύξηση δεν θα μειώνεται εξαιτίας αυτού του συμψηφισμού.
Το παράδειγμα δεν αποτελεί πρόβλεψη του τελικού καθαρού ποσού. Το καθαρό αποτέλεσμα εξαρτάται μεταξύ άλλων από το τελικό ποσοστό αύξησης, τις κρατήσεις και τη φορολογική κατάσταση κάθε συνταξιούχου.
Πότε θα φανούν οι αυξήσεις
Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι οι αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου 2027 θα καταβληθούν στα τέλη Δεκεμβρίου 2026, όπως γίνεται συνήθως με τις συντάξεις του επόμενου μήνα. Στο επίσημο χρονοδιάγραμμα αναφέρεται ρητά ότι οι συντάξεις Ιανουαρίου θα περιλαμβάνουν την αύξηση βάσει πληθωρισμού και ΑΕΠ χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Τι πρέπει να ελέγξει ένας συνταξιούχος
Όποιος θέλει να γνωρίζει πώς τον επηρεάζει η αλλαγή πρέπει πρώτα να ελέγξει αν εξακολουθεί να έχει θετική προσωπική διαφορά και ποιο είναι το ύψος της. Η πληροφορία εμφανίζεται στα ενημερωτικά σημειώματα σύνταξης του e-ΕΦΚΑ. Ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει επίσης επίσημες διευκρινίσεις για το τι σημαίνει θετική και αρνητική προσωπική διαφορά. Για την ακριβή μεταβολή της σύνταξης από το 2027 θα πρέπει να είναι γνωστά: το ποσό της κύριας σύνταξης στο τέλος του 2026,το τελικό ποσοστό της ετήσιας αύξησης για το 2027,οι τυχόν κρατήσεις, η φορολογική επιβάρυνση που αντιστοιχεί στον κάθε συνταξιούχο.
Επομένως δύο συνταξιούχοι με ίδια ονομαστική αύξηση δεν είναι βέβαιο ότι θα δουν ακριβώς την ίδια καθαρή μεταβολή στον τραπεζικό τους λογαριασμό.
Τι κρατάμε για την 1η Ιανουαρίου 2027
Η αλλαγή του 2027 αφορά κυρίως μια ομάδα συνταξιούχων που επί χρόνια δεν έβλεπε ολόκληρες τις γενικές αυξήσεις λόγω της προσωπικής διαφοράς. Από 1/1/2027:η ετήσια αύξηση της κύριας σύνταξης καταβάλλεται ολόκληρη, δεν συμψηφίζεται με το υπόλοιπο της θετικής προσωπικής διαφοράς, το μέτρο εφαρμόζεται και στις αυξήσεις των επόμενων ετών, το τελικό ποσοστό αύξησης του 2027 δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, η τρέχουσα επίσημη εκτίμηση είναι 2,6%.
Η ουσιαστική αλλαγή δεν είναι ότι κάθε συνταξιούχος θα λάβει το ίδιο ποσό αύξησης. Είναι ότι η ύπαρξη θετικής προσωπικής διαφοράς δεν θα εμποδίζει πλέον την καταβολή ολόκληρης της ετήσιας αναπροσαρμογής.
Σημείωση: Το άρθρο βασίζεται στα επίσημα στοιχεία που είναι διαθέσιμα μέχρι στιγμής. Το τελικό ποσοστό αύξησης των συντάξεων για το 2027 θα προσδιοριστεί μετά την οριστικοποίηση των σχετικών μακροοικονομικών στοιχείων και του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027.
Χρειάζεστε διευκρινίσεις για τη σύνταξη και τη φορολογική σας εικόνα;
Οι αλλαγές στις συντάξεις δεν έχουν το ίδιο οικονομικό αποτέλεσμα για όλους. Το ύψος της σύνταξης, η προσωπική διαφορά, οι κρατήσεις και η φορολογική κατάσταση επηρεάζουν το ποσό που τελικά λαμβάνει κάθε συνταξιούχος.
Αν θέλετε να εξετάσουμε τα στοιχεία που αφορούν τη δική σας περίπτωση και τις φορολογικές επιπτώσεις τους, επικοινωνήστε με TAX REPORT για εξατομικευμένη ενημέρωση.
Οι ειδικοί του TAX REPORT φροντίζουν να είναι πάντα ένα βήμα μπροστά. Το λογιστικό μας γραφείο, το οποίο βρίσκεται στον Πειραιά, σε σημείο με άμεση πρόσβαση από το μετρό και το τραμ, παρέχει χρήσιμες και πρακτικές συμβουλές που εξασφαλίζουν τόσο την ορθότητα της ασφάλισης όσο και την προστασία των δικαιωμάτων των συνταξιούχων, αποτρέποντας πιθανές δυσάρεστες εκπλήξεις.